Tegoroczni laureaci zostali wyróżnieni za ich przełomowy wkład w rozwój kwantowej kryptografii i kwantowej teorii informacji. Informatyka kwantowa to fascynująca dziedzina łącząca fizykę i informatykę – bada, jak właściwości kwantowe materii mogą być wykorzystane do przetwarzania i przesyłania informacji w sposób niemożliwy do osiągnięcia metodami klasycznymi.
Nazwiska Bennetta i Brassarda są nierozerwalnie związane z protokołem BB84 – pierwszą metodą zapewniania poufności komunikacji dzięki mechanice kwantowej. Protokół, zaproponowany w 1984 roku, pozwala przesyłać jednorazowy klucz kryptograficzny przy użyciu kwantowych własności fotonów. Co niezwykłe, zasady mechaniki kwantowej umożliwiają wykrycie każdej próby podsłuchu takiej transmisji. To właśnie wynalezienie BB84 uważa się za narodziny kryptografii kwantowej – dziś jej urządzenia są już dostępne komercyjnie.
Bennett i Brassard przyczynili się również do rozwoju innych obszarów informatyki kwantowej, m.in. byli współautorami pracy opisującej po raz pierwszy możliwość teleportacji stanu kwantowego, czyli przesyłania informacji kwantowej w sposób, który jeszcze kilka dekad temu wydawał się science-fiction.
Przyznanie Nagrody Turinga w 2026 roku, po fizycznych Nagrodach Nobla z 2022 i 2025 roku, podkreśla, jak fundamentalne i jednocześnie praktyczne znaczenie mają badania wykorzystujące kwantowe właściwości materii. To nie tylko teoria – to technologia, która zmienia sposób, w jaki będziemy chronić i przetwarzać informacje w przyszłości.
Materiał źródłowy: dr hab. Paweł Caban, prof UŁ
